کانون وکلای دادگستری اردبیل
تشکیل مراکز داوری تخصصی یکی از مهمترین راهکارهای تامین امنیت قضایی در کشور ، تسریع در حل و فصل اختلافات حقوقی مردم، کاهش بار سازمان قضایی و بالاخص نظم عمومی حقوقی است در جهت تحقق این هدف قوه قضائیه با تشکیل شوراهای حل اختلاف نوعی داوری قضایی را به منظور کاهش تعداد پرونده های کم اهمیت تر حقوقی برداشته است و مراکز داوری سازمانی دیگر از قبیل مرکز داوری اتاق بازرگانی و داوری های تخصصی منطقه ای نیز به تدریج اصحاب دعوی را به ارجاع اختلافات تخصصی خود به داوری تشویق می نماید .
یکی از مسایلی که همواره مدنظر وکلای دادگستری و اصحاب دعوی بوده ای نست که به هر حال رای داور در اکثر موارد می بایستی توسط دادگاه تنفیذ و به موقع اجرا گذارده شود و همین امر نوعی اطاله دادرسی و نقص غرض است . با اینحال بلحاظ حفظ نظم عمومی حقوقی و تامین وحدت قضایی نمی توان منکر ضرورت نظارت قضایی بر آرا داوری گردید؛ صدور آراء داوری بگونه ای که رعایت قوانین موجد حق توسط داور شده باشد بهترین راهکار حل این مشکل است .
هدف کانون وکلای دادگستری از تشکیل مرکز داوری و استفاده از تخصص وکلای با سابقه دادگستری به عنوان داور کوششی در راستای سهولت اجرای آراء داوری است زیرا داوران منصوب این مرکز با سوابق طولانی قضایی در صدور رای خود قطعا موازین قانونی را رعایت خواهند کرد تا به سهولت آراء صادره مورد تنفیذ قضایی قرار گیرد.
بالمآل وکلای دادگستری و اصحاب دعوی تشویق خواهند شد که دعاوی حقوقی پیچیده خود را به داوری مرکز داوری کانون وکلا ارجاع نمایند و در مواردی نیز که سالها است پرونده خاصی بلحاظ تشریفات قضایی منجر به صدور حکم نشده باشد فیصله دعوی را به داوری کانون رجوع کنند.
طبیعی است ، با تشکیل مراکز داوری تخصصی متعدد در کشور ، وکلا و اصحاب دعوی پرونده های صرفا تجاری خود را که واجد پیچیدگی های خاص قضایی نیست به مرکز داوری اتاق بازرگانی ارجاع خواهند نمود تا به دعاوی مذکور در محدوده موازین بازرگانی رسیدگی شود به همین ملاحظه نوعی همکاری بین مرکز داوری اتاق بازرگانی و مرکز داوری کانون وکلا نیز مطلوب و حتی ضروری است .
مرکز داوری کانون وکلا که پس از تصویب اساسنامه و قواعد داوری شروع به کار کرده است خوشبختانه مورد اعتماد و اقبال وکلای دادگستری و اصحاب دعوی قرار گرفته و توفیق نسبی در این زمینه با ارجاع اختلافات پیچیده قضایی بنحو مرضی الطرفین حاصل شده است
بطوریکه همکاران محترم توجه دارند به موجب اساسنامه این مرکز پیش بینی شده است که برای هر نوع دعوای قابل ارجاع به مرکز داوری انتخاب و تعیین شود که در فهرست داوران تخصصی مرکز نیز که برای مراجعه عموم در دبیرخانه مرکز نگاهداری می شود نام او درج شده باشد داوران تخصصی در رشته هایی که با تجربه و تصحیلاتشان هماهنگ باشد تعیین گردیده اند .
نکته بسیار مهمی که در سازمان مرکز داوری مورد توجه قرار گرفته دقت در انتخاب داوران صلاحیتدار و بی طرف بوسیله هیات امنای مرکز داوری است که مشتمل بر ٤ نفر از وکلای مورد اعتماد جامعه وکالت با ریاست رئیس هیات مدیره کانون می باشد . واقعیت اینست که هر مرکز داوری که انتظار داشته باشد اصحاب دعوی با تراضی دعاوی خود را بدان ارجاع نمایند می بایستی در انتخابات داوران با منتهای بی طرفی و صرفا بر اساس صلاحیت تخصصی آنان اقدام نماید در تنظیم اساسنامه از سه طریق حصول این منظور مدنظر قرار گرفته است اولا- دعاوی به رشته های تخصصی تقسیم گردیده اند تا هر دعوایی بر اساس سوابق تجربی و تخصصی داوران بدانها ارجاع گردد. ثانیا فهرستی از داوران متخصصی در رشته های مختلف از پیش فراهم شده و نام آنان در اختیار عموم مراجعین قرارمیگیرد این فهرست گاه به گاه با حذف بعضی از نامها و درج اشخاص جدید توسط هیات امنا مورد تجدید نظر قرار می گیرد ولی هیات امنا نمی تواند داورانی را خارج از کسانی که نامشان در فهرست درج شده است تعیین نماید. ثالثا – پس از وصول درخواست تعیین داور هیات امنا که اعضا آن از حقوقدانان مورد اعتماد جامعه می باشند با بررسی صلاحیت داوران در خصوص صلاحیت اشخاص بررسی نموده و یکنفر را از بین فهرست داوران تعیین می نمایند با توجه به اینکه همه داوران تخصصی از بین وکلائی که لاقل از لحاظ تجربی صلاحیت انتخاب شدن به عضویت هیات مدیره کانون را دارند انتخاب شده اند می توان اطمینان حاصل گرد که آراء داوری صادره توسط مرکز کمتر در مظان ایرادات شکلی و قانونی قرار گیرد و مشکل عدم تنفیذ رای توسط مرجع قضایی نیر به حداقل کاهش یابد.
علاوه بر همه این تمهیدات دبیرخانه مرکز داوری به منظور انجام امور اداری به عنوان مشاور داور رعایت موازین داوری و تشریفات قانونی در خصوص دعوت اصحاب دعوی و ابلاغ رای داوری را مدنظر قرار خواهد داد. در واقع دبیرخانه مرکز داوری بار اصلی انجام تشریفات اداری و ابلاغ و رعایت موازین قانونی را بعهده خواهد گرفت. به منظور کاهش هزینه های داوری مرکز داوری علاوه بر حق داوری مقرر قانونی از اصحاب دعوی مبالغی تحت عنوان هزینه های اداری داوری دریافت نمی نماید هزینه های اداری مرکز صرفا با توافق با داوران و مصوبه هیات امنا در هر مورد از حق داوری کسر و به صندوق کانون واریز می گردد.
طبیعی است همه این راهکارها موقعی موجب گسترش روز افزون کار مرکز داوری و کاهش بار دعاوی حقوقی در سازمان قضایی ( که هدف اصلی تشکیل مرکز است ) خواهد گردید که وکلای دادگستری در عمل شاهد نتیجه مطلوب ارجاع پرونده های پیچیده به داوری مرکز باشند چنین توفیقی نیاز به اقبال وکلای دادگستری و تشویق همکاران دبیرخانه مرکز و بالاخص نظارت مستمر بر کار مرکز داوری دارد . به تعبیر دیگر وکلا و اصحاب دعوی با مراجعه دعاوی خود به مرکز می توانند در خصوص طرز کار این مرکز در آِنده قضاوت کنند و مشکلات و نارسائیهای احتمالی را با رهنمود های انتقادی خود حل کنند.
هدف از انتشار این جزوه نیز آگاهی بیشتر به جامعه وکالت از تاسیس این مرکز و تشویق آنان به درج شرط رجوع اختلافات ضمن قراردادهای منعقده به داوری کانون وکلای دادگستری اردبیل و همچنین تراضی به ارجاع اختلافات پیچیده ای که مدتهاست در دستگاه قضایی معطل مانده است به مرکز داوری می باشد .
اساسنامه مرکز داوری کانون وکلای دادگستری استان اردبیل
هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری در جهت اعتلای حرفه وکالت، تأمین امنیت قضائی در کشور، استفاده بهینه از وکلای دادگستری باتجربه، فیصله اختلافات و دعاوی پیچیده و تخصصی، جلب همکاری وکلای جوان و متخصصین در تأمین حقوق قانونی موکلین آنان و بالأخره رعایت موازین حرفه ای وکالت و گسترش اعتماد عمومی به حرفه وکالت این اساسنامه را تصویب نمود.
ماده١ـ مرکز داوری کانون با رعایت مقررات این اساسنامه عهده دار وظیفه تعیین داور یا هیأتهای داوری، همکاری با داوران در زمینه حسن اداره دعاوی مطروحه، ابلاغ مکاتبات به داوران اصحاب دعوی، نظارت در رعایت مهلت های مقرر قانونی، وصول حق داوری و رعایت مقررات این اساسنامه توسط داوران منتخب می باشد.
تبصره ـ ابلاغ آراء و تصمیمات داوری با رعایت آیین نامه داوری مرکز صورت خواهد گرفت.
ماده٢ـ ارکان مرکز داوری متشکل از:
هیأت امنای مرکز، فهرست داوران منتخب مرکز و دبیرخانه و دبیرکل مرکز است که وظایف و اختیارات آنان در این اساسنامه پیش بینی شده است.
ماده٣ـ هیأت امنای مرکز:
هیأت امنای مرکز متشکل از حداقل ٥ نفر و حداکثر ٧ نفر از وکلای دادگستری می باشد که شرایط عضویت در هیأت مدیره کانون وکلا را داشته و با رأی مخفی هیأت مدیره برای مدت دو سال به این سمت منصوب خواهند شد. رئیس کانون همواره از اعضاء هیأت بوده و به لحاظ سمت خود ریاست جلسات هیأت امناء را نیز به عهده خواهد داشت.
تبصره ـ اعضاء هیأت مدیره کانون وکلا و هیأت امناء در دوره عضویت نمی توانند قبول سمت داوری در هیچ دعوای حقوقی را نموده و در موقع انتخاب داور چنانچه در دعوای مطروحه به عنوان وکیل یا مشاور به طور مستقیم یا غیرمستقیم مداخله داشته باشند، نمی توانند در رأی گیری شرکت نمایند.
ماده٤ـ وظایف و اختیارات هیأت امنای مرکز به قرار زیر است:
الف ـ انتخاب داور یا داوران در هر مورد که به موجب توافق اصحاب دعوی یا حسب ارجاع پرونده از دادگاه صلاحیت دار امر انتخاب داور به عهده کانون وکلا، رئیس کانون وکلا و یا مرکز داوری کانون قرار داده شده باشد.
ب ـ تعیین و اعلام فهرستهای داوران مورد اعتماد کانون وکلای دادگستری. این فهرستها به صورت علیحده برای قبول داوری در دعاوی بازرگانی بین المللی، دعاوی بازرگانی، اختلافات ملکی و حق کسب و پیشه، استیجاری، اختلافات و دعاوی ثبتی، دعاوی مربوط به تعیین حدود مسئولیتهای مالیاتی و گمرکی، دعاوی مربوط به حمل و نقل، دعاوی پیمانکاری و ساختمانی، دعاوی مربوط به امور بانکی، مالی و بیمه و سایر رشته های مورد نیاز توسط هیأت امناء تنظیم و برای تصویب هیأت مدیره کانون تسلیم شده و پس از تصویب هیأت مدیره به عنوان فهرست داوران مورد اعتماد کانون اعلام خواهد شد.
تبصره١ـ اعضاء فهرست های داوران مورد اعتماد کانون علاوه بر تخصص علمی و عملی در هر یک از رشته های مربوط می بایستی شرایط عضویت در هیأت مدیره کانون وکلا را نیز داشته باشند.
پس از شور و رسیدگی به صلاحیت هر متقاضی فهرست های مختلف با رأی مخفی اعضاء هیأت امناء تهیه خواهد شد.
تبصره٢ـ چنانچه مواردی به داوری کانون ارجاع شد که موضوع دعوی را در صلاحیت داوران مندرج در فهرست های منتشره نباشد، هیأت امناء فهرست خاصی از داوران مورد اعتماد در آن رشته را تعیین و منتشر خواهد کرد.
تبصره٣ـ تعداد اعضاء هر یک از فهرست های داوران تخصصی را هیأت امنای داوری تعیین خواهد کرد.
پ ـ پیشنهاد تعیین دبیر کل مرکز از بین اعضای هیأت امناء یا خارج از آن و تعیین حقوق و اختیارات او برای تصویب هیأت مدیره.
ت ـ رسیدگی به ادعای جرح داور توسط هر یک از اصحاب دعوی.
ث ـ اعلام تخلف از ناحیه هر یک از داوران منتخب به هیأت امناء مرکز.
ج ـ تجدیدنظر یا تعیین جانشین برای هر یک از داوران عضو فهرست های تخصصی که مستعفی، جرح، سلب صلاحیت یا فوت شده باشند.
چ ـ نظارت بر حسن انجام وظایف دبیرخانه مرکز.
ح ـ تدوین آئین نامه های داخلی مرکز داوری .
خ ـ تعیین میزان حق داوری با تفکیک هزینه های اداری و حق داوری داوران منتخب.
ماده٥ ـ دبیرخانه و دبیرکل مرکز:
دبیرخانه مرکز مشتمل بر تعداد لازم کارشناس حقوقی و دستیار و کارمندان اداری توسط رئیس دبیرخانه و زیر نظر مستقیم دبیرکل مرکز اداره خواهد کرد. دبیرکل در صورتیکه خارج از اعضاء هیأت امناء باشد بدون حق رأی در جلسات هیأت امناء شرکت نموده و سمت دبیری هیأت مذکور را نیز به عهده خواهد داشت. رئیس دبیرخانه توسط دبیرکل انتخاب و می تواند بنا به درخواست وی در جلسات هیأت امناء شرکت کند. دبیرخانه می تواند از خدمات وکلا و کارآموزان وکالت در صورت تمایل به عنوان دستیار یا کارشناس نیز استفاده کند.
ماده٦ ـ وظایف و اختیارات دبیرکل از قرار زیر است:
الف ـ سرپرستی و نظارت بر دبیرخانه مرکز
ب ـ نظارت بر حس اداره دعاوی ارجاع شده به مرکز
پ ـ تهیه گزارش حقوقی از دعاوی ارجاعی به مرکز
ت ـ مراقبت در پرداخت به موقع هزینه داوری و حق الزحمه داوران توسط متداعیین با رعایت ضوابط مصوب هیأت امناء
ث ـ رسیدگی مقدماتی به ادعای جرح هر یک از داوران به منظور تسلیم گزارش به هیأت امناء.
ج ـ تعیین دستیار حقوقی داوران از بین وکلا و کارآموزان وکالت در هر پرونده به منظور همکاری با داوران در زمینه اجرای مقررات داوری مرکز و ابلاغ اطلاعیه ها و دعوتنامه های داوران، فراهم کردن تسهیلات لازم برای داوران، نظارت بر اعطای فرصت دفاع متناسب به اصحاب دعوی و نظارت بر صدور رأی در مهلت های قانونی.
چ ـ فراهم کردن تسهیلات دفتری برای داوران.
ح ـ انجام سایر اموری که با رعایت مقررات این اساسنامه توسط هیأت امناء به دبیرخانه مرکز ارجاع خواهد شد.
د ـ امضاء مکاتبات و ارتباطات الکترونیکی در حدود اختیارات مرکز.
ز ـ تأمین موجبات گسترش امور ارجاعی به مرکز داوری از طریق ارتباط مستقیم با مؤسسات بازرگانی، شرکتهای ساختمانی، سرمایه گذاران داخلی و خارجی و برگزاری سمینارهای فصلی و تشویق وکلا به درج شرط داوری مرکز در قراردادهای تنظیمی.
ماده٧ ـ کانون وکلای دادگستری طی نامه ای خطاب به کلیه وکلایی که واجد شرایط عضویت در هیأت مدیره کانون باشند، ضمن ارسال یک نسخه از این اساسنامه و مقررات داوری مرکز دعوت خواهد کرد که تمایل خود را ظرف مدت معینی برای عضویت در هیأتهای داوری تخصصی با ذکر درج نامشان در فهرستهای تخصصی مختلف به اطلاع کانون برسانند. هیأت امناء با رعایت سایر مقررات این اساسنامه فهرستهای تخصصی را از بین متقاضیان تعیین خواهد کرد.
ماده٨ ـ فهرست های داوران تخصصی عبارتند از:
الف ـ داوران تخصصی رشته ساختمان و پیمانکاری
ب ـ داوران تخصصی دعاوی ثبتی و ملکی
پ ـ داورن تخصصی دعاوی بازرگانی و بین المللی
ت ـ داوران تخصصی در مسائل بانکی، مالیاتی، گمرکی، مالی و بیمه
ث ـ داوران تخصصی در دعاوی مربوط به حمل و نقل اعم از دریائی، زمینی و هوائی
ج ـ داوران تخصصی در مسائل تجاری
د ـ داوران تخصصی در مسائل استخدامی
هـ ـ سایر تخصص های مورد نیاز به تشخیص هیأت امناء
داوران تخصصی علاوه بر احراز شرایط عضویت هیأت مدیره کانون می بایستی در هر یک از رشته های مورد نظر واجد صلاحیت علمی یا تجربی کافی باشند.
ماده٩ ـ هر یک از داوران تخصصی که با رأی هیأت امناء کانون به عنوان داور در پرونده ای تعیین می شوند قبل از قبول سمت، لازم است به مرکز داوری اعلام نمایند که با هیچیک از اصحاب دعوی در ارتباط با دعوای مطروحه و یا سایر امور بازرگانی و مالی هیچگونه ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم نداشته و می توانند با کمال بی طرفی به دعوی رسیدگی نمایند. در اطلاعیه مذکور هر گونه رابطه قرابت یا دوستی با هر یک از اصحاب دعوی یا سهامداران شرکتهای مربوط و هر گونه نفع احتمالی در دعوی از ناحیه داور باید افشاء گردد.
تبصره ـ داوران قبولی خود را ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ سمت داوری کتباً به دبیرخانه اعلام خواهند کرد.
ماده١٠ ـ این اساسنامه در جلسه مورخ 1404/12/18 هیأت مدیره به تصویب رسید و در جلسه مورخ ………………….. اصلاح گردید.